Gröf 130. Maður kominn nokkuð yfir fertugt. Lærleggurinn brotnaði og greri; á höfuðkúpunni sjást enn merki sárasóttar. Skriðuklaustur, ágúst 2026. Ljósmynd höfundar. 

Á Skriðuklaustri í Fljótsdal geymir klausturgarðurinn stærsta beinasafn sem grafið hefur verið upp á Íslandi. Níu bera merki sárasóttar. Og eitthvað sem ekki gat verið upprunnið í landinu.

Steinunn Kristjánsdóttir hefur grafið á Skriðuklaustri frá árinu 2000. Það ár fannst við forkönnun nákvæm staðsetning Ágústínusarklaustursins: örnefnið hafði varðveitt minninguna, en enginn vissi lengur hvar veggirnir lágu. Sjálfur uppgröfturinn hófst 2002 og lauk 2012. Upp komu kirkjan, svefnhúsið, eldhúsið, fjósið og hesthúsið, timburfóðraður brunnur mitt á meðal grafanna, og sjúkraskáli þrisvar sinnum stærri en önnur herbergi.

Gröf 130. A man somewhat over forty. The femur broke and healed; the skull still carries the marks of syphilis. Skriðuklaustur, August 2026. Photograph by the author.

At Skriðuklaustur, in eastern Iceland, a monastery cemetery holds the largest skeletal collection ever excavated in the country. Nine of the dead carry the marks of syphilis. And something that could not have come from the island.

Steinunn Kristjánsdóttir has been digging at Skriðuklaustur since 2000. That year a trial evaluation found the exact spot where the Augustinian monastery had stood: the place name had kept the memory alive — klaustur means cloister — but nobody knew any longer where the walls lay. The full excavation began in 2002 and ended in 2012. Out came the church, the dormitory, the kitchen, the stables, a timber-lined well in among the graves, and an infirmary hall three times the size of any other room.

Gröf 130. Un uomo di poco oltre i quarant’anni. Il femore si ruppe e guarì; sul cranio restano i segni della sifilide. Skriðuklaustur, agosto 2026. Foto dell’autore.

A Skriðuklaustur, in Islanda orientale, un cimitero di monastero conserva la più grande raccolta di scheletri mai scavata nel paese. Nove portano i segni della sifilide. E qualcosa che in Islanda non poteva esserci.

Steinunn Kristjánsdóttir scava a Skriðuklaustur dal 2000. Quell’anno un sondaggio ritrovò il punto esatto dove era sorto il monastero agostiniano: il nome del luogo aveva conservato la memoria — klaustur significa chiostro — ma nessuno sapeva più dove fossero i muri. Lo scavo vero cominciò nel 2002 e finì nel 2012. Vennero fuori la chiesa, il dormitorio, la cucina, le stalle, un pozzo foderato di legno in mezzo alle tombe, e una sala d’infermeria tre volte più grande delle altre stanze.